Tilbake til BLA

Politikken er tilbake i poesien – og denne gongen er det personleg



Tekst av Merete Røsvik Granlund

Det ligg kimar til opprør i å insistere på retten til å føle «feil». Ikkje minst er demonstrative dikt eit opprør mot normer for den gode smak.

«Og til sidst dette med at kunsten, åh kunsten, ikke skal tage parti, dette med, at det skulle være så grænseoverskridende spændende ikke at vide, om en forfatter der har skrevet en racistisk tekst mon også selv er racist, denne lille de riges juleleg (…) Jo, lad os skælme, lad os være åbne og forstyrrede og mange, men lad os ikke give magten hvad den vil ha, hvis du vil være reelt grænseoverskridende, så tag parti.»

Det er den danske poeten Asta Olivia Nordenhof som slik seier si hjartans meining om at politiske spørsmål så lenge har blitt gjort til spørsmål om privat moral, ikkje berre i offentleg debatt, men i litteraturen (statusoppdatering på Facebook 23. februar i år).

Eg har lenge lurt på om ikkje politisk litteratur er på veg inn i varmen igjen, men det var først i 2016 det verka som eit faktum også i Noreg: «Politisk litteratur» er ikkje lenger synonymt med «estetisk mindreverdig», men blir av mange oppfatta positivt som at forfattaren er velinformert, samfunnsengasjert og vil noko.

Eg er i alle fall lei av at kunst og kultur blir oppfatta som pynt, underhaldning og rom for undring, noko folk kan slappe av med etter dei seriøse nyhenda og før sporten. Du veit; slikt nokre av oss driv med fordi vi ikkje gidd å skaffe oss ein ordentleg jobb, men berre vil ha pengar frå staten for å leike oss med uforpliktande historier og intrikate resonnement.

Det var i 2013 det begynte å boble rundt dette her til lands, då Freddy Fjellheim tok initiativ til å etablere Forfatternes klimaaksjon. Han møtte motbør både frå dei som meinte at politikk ikkje har noko i estetikken å gjere og dei som ikkje skjøna kva forskjell forfattarar kunne gjere. Ser vi oss derimot rundt i dag, er politikken overalt i kunsten.

Og er det rart? Medan politikk berre for få år sidan var noko vi oppfatta som like traust og føreseieleg som årstidene, verkar det no som om kva helst kan skje. Ein karikatur av ein mann blir vald til president i USA, og vår eiga regjering vil ta statsborgarskapen frå heile familiar utan at sakene blir prøvd i retten. Plutseleg kjennest politikk viktig – skremmande viktig. Då er det vanskeleg å halde fast på tanken om at kunsten for all del ikkje må bli politisk, slikt må vi overlate til andre. Ja, berre sjå kor bra det har gått.

I førre nummer av BLA spurte eg om poesidebutantane i 2016 let bøkene ende opp i tru, håp og kjærleik fordi liding og tap er tabu. Eg trur framleis at den tanken kan ha noko for seg, men det finst også ein annan måte å sjå det på: Å navigere mot håp og gode kjensler kan vere å insistere på sin rett til å søkje lykka for seg og sine – og dét er ei politisk rettigheit. Kva finn vi om vi leitar etter politikk i samtidspoesien?

Tre typar politisk appell
Etter den poststrukturalistiske vendinga på 80-talet vart den vanlege oppfatninga at politisk kunst var lite sofistikert, om ikkje direkte moralsk tvilsam. I tillegg til estetiske vurderingar hang det saman med at ein sette spørsmålsteikn ved «identitet» og «sanning» som faste storleikar. Dei siste åra har det likevel kome ut diktsamlingar med politisk fråspark både i Noreg, Sverige, Danmark og Finland. Men det politiske viser seg på andre måtar enn før.

For dei som har levd ei stund, gir termen politisk poesi assosiasjonar til kamplyrikken: Dikt som med politiske bodskap fremja gjennom taktfast rim og rytme skulle skape samhald, engasjement og pågangsmot. Her finn vi Nordahl Griegs no velkjende «Til ungdommen» frå 1936, Inger Hagerups «Aust-Vågøy» (1945) og protestvisene frå 70-talet.

Ein heilt annan definisjon av «politisk litteratur» finn vi i filosof Martha Nussbaum sin påstand om at all skjønnlitteratur har ein viktig samfunnsfunksjon fordi han grunnleggjande formar vårt politiske sinnelag. Det skjer når vi lever oss inn i personar med andre erfaringar, blir utfordra til etisk refleksjon og utviklar større empati og sosial ansvarskjensle. Det er det lett å vere samd i. Men, som ein kjenning nyleg sa det: Kanskje er det motsett; at vi blir så marinerte i godleik når vi les at vi ikkje synes vi treng å faktisk gjere noko. Litt kynisk, kanskje? Men det kan vere noko i at vi har ein tendens til å vere nøgde med å ha dei «rette» politiske meiningane.

Då eg i fjor haust spurde den anarkistiske poeten og sakprosaforfattaren Joshua Clover kva han tenkte om politisk poesi, svara han at poetar som alle andre bør konsentrere seg om politisk handling – så vil det kanskje også påverke det dei skriv. Ein poet som har gjort nettopp dette, er amerikanske Juliana Spahr.

I Den vinteren kom ulven tar ho utgangspunkt i erfaringar frå politisk aktivisme. Ho fortel om opplevingar av fellesskap, spenning og meining i demonstrasjonar og konfrontasjonar med politiet – sjølv når ho skjøna at kampen ikkje let seg vinne. Dikta har sjølvsagt ein bestemt politisk tendens. Men når Spahr til dømes skriv om Deepwater Horizon-utblåsinga som skapte miljøkatastrofe i Mexicogolfen i 2010, finst det ingen moralsk peikefinger, inga oppfordring til handling, berre hendingar.

Dikt kan altså verke politisk på mange måtar. Men eg trur ein kan sjå tre hovudtypar av politisk appell: Nokre dikt peikar mot politisk handling, nokre utforskar politiske motiv intellektuelt og nokre blir politisk verksame gjennom uttrykk for kjensler.

Handling og tanke
Det har vore vanleg å tenkje at politisk litteratur er tekst brukt som middel for eit mål. Og det er nærliggjande å tenkje slik om poesi som inneheld skildring av eit bestemt samfunnsproblem og ei eksplisitt eller implisitt moralsk oppfordring til handling. Her kan ein dra fram Agnar Lirhus sine økodikt Hva var det hun sa eller Anne Bøes Frostdokumenter, som tek for seg utnytting av fattige arbeidarar i gruvedrift og rasering av sårbar natur. Meir aktuell er Kaisa Aglens Mellom krig, eit kritisk innlegg mot norsk krigsdeltaking i utlandet: «Vi veit nesten kva vi snakkar om. Det er oss nesten viktig. Gjer oss nesten vondt: Vi sender dei nesten ut for å døy.»

Akilleshælen til slik poesi er at mange lesarar har låg toleranse for det ein oppfattar som moralisme; engasjementet blir lese som politisk korrekt tomprat. Eg trur at generell mistru til tydelege politiske haldningar og patos som verkemiddel gjer at slike dikt ofte blir dømt hardare enn dei hadde fortent. Då er det tryggare å ta den intellektuelle tilnærminga.

Ein poet som har gjort stor lukke med ei meir indirekte og filosofisk handsaming av politiske emne, er Øyvind Rimbereid. I Lovene tar han til dømes for seg ein av dei viktigaste politiske reiskapane vi har for å forme samfunnet – les tittelen éin gong til! I samlinga som vart det store gjennombrotet hans, Solaris korrigert, førestilte han seg kva slags samfunn den teknologiske utviklinga kan skape på lang sikt og korleis språket då kunne høyrest ut.

Ein ung poet som har gjort noko liknande, er Joanna Rzadkowska som i debutsamlinga Gjentakelsestvang skildra eit dystopisk framtidsscenario kor teknologien har overmanna naturen så fullstendig at menneske blir produsert som robotar. Samstundes kan ein lese dikta som biletlege uttrykk for ei samtidig livskjensle av framandgjering og kompliserte relasjonar: «Hver dag slår vi hverandre / av, for å våkne i / betennelse / / Små håndtak fester oss fast i / hverandre. Trafikktårnet spinner.»

Endå tydelegare politisk er diktsamlinga Å resirkulere lengselen. Avrenning foregår, som Inger Elisabeth Hansens fekk Kritikerprisen for i 2015. Sjølvsagt finst det både patos og eit implisitt ønske om endring i den måten ho tar opp miljøspørsmål på, til dømes i skildringa av albatrossen som har fått sine naturlege instinkt forstyrra av den forureina atmosfæren. Men gjennom lærde referansar og ei filosofisk tilnærming skaper Hansen først og fremst ein metarefleksjon: Vi må begynne å tenke annleis om naturen, ikkje berre i politikken, men også i poesien. Kor kunstig blir det ikkje å bruke naturen som symbol på det frie, vakre og reine når albatrossen ikkje lenger døyr på vinden, men i fiskegarn?

Tone Hødnebø tar ei liknande tilnærming til feminisme i Nytte og utførte gjerninger, kor ho stiller spørsmål ved kven si sanning det er som går inn i historia. Finlandssvenske Ralf Andbacka drar opp endå større politiske perspektiv i samlinga Fält. Her tar han på både filosofisk og satirisk vis opp korleis verda og samfunnet er inndelt i soner; frå nærmiljø til storpolitiske samarbeid, i arealforvalting og styring av nasjonale grenser. Refrenget «Jag fylls av en utsökt känsla av frihet» er ein ramt ironisk kommentar til globaliseringa som kanskje ikkje er så frigjerande når det kjem til stykket.

Den samtidspoesien som har fått størst merksemd som politisk, er likevel den som er intenst personleg og ekspressiv.

Det politiske er privat!
Dei siste åra har det vore påfallande i både poesi og prosa kor provoserande det kan verke å skildre si eiga livsoppleving rått og ærleg, også om forfattaren ikkje gjer seg tankar om konkret politikk. Kanskje er det tvert om slik at hen ikkje lenger trur på politikarane og tradisjonelle, politiske verkemiddel. Denne typen litteratur er ikkje i alt lik, men likevel tydeleg i slekt med den feministiske og marxistiske, ofte sjølvbiografiske litteraturen på 1970-talet då parolen var «Det private er politisk!»

Koplinga til det sjølvbiografiske ser vi tydeleg i at danskpalestinske Yayha Hassan, ifølgje han sjølv, var inspirert av Karl Ove Knausgård då han gav ut si sjølvtitulerte diktsamling i 2013. Han er eit døme på at det sjølvbiografiske vert oppfatta som politisk om ein høyrer til ei marginalisert eller omstridt gruppe; han vart spesielt kritisert for nøre opp under rasisme og innvandringsskepsis med skildringa av familievald, trygdemisbruk og kriminalitet i innvandrarmiljøet kor han vaks opp.

Ein av Hassans profilerte kritikarar var den svenske poeten Athena Farrokhzad, som sjølv gav ut Vitsvit i 2013. Det er også ei bok basert på oppvekst i ein innvandrarfamilie, men med eit utåtretta samfunnskritisk og dermed meir handlingsretta perspektiv; det må bli slutt på gradering av menneskeverd etter hudfarge!

Men den som først ruska opp i dei litterære normene på 2000-talet med denne typen personleg, politisk poesi, var Johan Jönsson. Efter arbetsschema er ei rasande, erfaringsbasert skildring av eit tøft arbeidsliv i helsevesenet og inneheld sjokkerande utbrot av klassehat. Han kopla dermed saman det sjølvbiografiske og det politiske før noko tilsvarande skjedde med romanen i 2009, då Kristian Lundberg skreiv om erfaringar som hamnearbeidar med sjokkerande arbeidsvilkår i Yarden og Knausgård sprengde både sjangergrenser og rekordar med dei fire første binda av Min kamp. Efter arbetsschema vart nominert til Nordisk råds litteraturpris, og Jönsson har blitt følgt av andre svenske poetar som skriv om eit tøft arbeidsliv, som Jenny Wrangborg og Emil Boss.

Her i Noreg har Lars Ove Seljestad latt seg inspirere. Men sjølv om Storspring: fabrikkdikt inneheld både skildringar av industrielle arbeidsprosessar, tungt fysisk arbeid og kapitalismekritikk, er ikkje Seljestad i nærleiken av den intensiteten vi finn hos Jönsson. Det handlar dels om ei svakare poetisk form, men viktigast er det at Seljestads dikt ikkje verkar som dei formidlar tilstandar som er akutte for diktareg-et. Sjølv om Seljestad brukar alt frå religiøst språk til banning som verkemiddel, kjennest det som at det han skriv eigentleg ikkje er så viktig verken for livet han lever no eller norsk samtid.

Då er det meir fres over Øyvind Bergs raseri mot «det økonomiske systemet» sitt «lyssky presteskap» i Gjennom mørketida. Er det éin poet i Noreg som gjennom både 80-, 90- og 2000-talet har demonstrert at poesi kan ha politisk brodd utan å bli ideologisk, må det vere Berg. Og når han i si siste samling skriv «Jeg kødder ikke, jeg snakker av erfaring. / Veien ut av velferdsstaten / er kort som nesa til en helt / tilfeldig saksbehandler, / veien inn igjen er trang som neseboret», er han plutseleg heilt på linje med ungdommen, nærmare bestemt dei unge og opprørske danske poetane.

Eit sosialt eg
Den danske litteraturkritikaren og forskaren Tue Andersen Nexø skriv i boka Vidnesbyrd fra vælferdsstaten om det han kallar «en social vending i dansk litteratur» dei siste tjue åra. Denne viser seg gjennom tematisk fokus på relasjonar og kvardagsliv, ikkje minst situasjonar der dei vanlege normene og rollene ikkje fungerer. Nexø oppsummerer utviklinga med å peike på uttrykk for kjensler som skepsis (spesielt til korleis velferdsstaten fungerer), avmakt og manglande tru på framtida. At skepsis mot fiksjonen er ein sentral del av biletet, meiner han har lagt grunnen for autofiksjonstrenden: Ei rørsle frå å tale om til å tale som eit sosialt eg.

Dette kan ein spinne vidare på og seie at den sosiale vendinga har skapt fundamentet for ein ny og meir politisk litteratur: Eit fragmentert eg kan ikkje vere politisk slagkraftig. Utgangspunkt i konkrete, personlege erfaringar skaper derimot både truverd og appellerer til kjenslene.

Dei fire unge, danske poetane som har blitt kalla «generasjon etikk» var 2. februar i år på Litteraturhuset i Oslo i samband med at diktsamlingane deira har blitt omsette til nynorsk. Av det Asta Olivia Nordenhof, Olga Ravn, Theis Ørntoft og Amalie Smith sa då, vart det tydeleg at for dei er det viktig at poesien er fri, også til å ytre seg politisk.

Amalie Smith fortalde at ho ville vise at også mennesket berre er materie og natur, ikkje alle tings mål. Dermed viser ho ei typisk øko-politisk haldning. Diktsamlinga I sivil slår meg likevel først og fremst som ei filosofisk tilnærming til den sosiale sida av våre eksistensielle grunnvilkår. Smith fortel om ein kjærleiksrelasjon som tar slutt etter alvorleg sjukdom, men filosoferer samstundes rundt skiljet mellom eg og du, individ og samfunn og kor autonome vi kan vere når vi dannar identitetar som inkorporerer menneska og samfunnet rundt oss.

Eit liknande økologisk og sosialt perspektiv meiner eg å sjå i Morten Langelands sterke samling Den egentlige kommunen, kor han mellom anna skriv om å leve i utmarka: «Jeg er et vandrende tre om dagen (…) Også mennesker er ting». Både han og Smith kan seiast å skrive både om og som det sosiale eg-et Nexø meiner har blitt sentralt i ny, dansk litteratur.

Det mest påfallande som kom fram i samtalen mellom dei danske poetane var likevel ikkje viljen til politikk, men at så mykje av det politiske opprøret i poesien handla om å uttrykke kjensler.

Kjensler i opprør
Theis Ørntofts Dikt 2014 handlar om psykisk sjukdom, arbeidsløyse, rotne økonomiar og klimakrise. Han skildrar kjensler som avmakt, frykt og at han står i «eit kryss / mellom likesæle og desperasjon». Han skriv til og med at «kvar gong nokon uttrykkjer håp for det beståande / kjenner eg meg fysisk dårleg.» Men då Ørntoft skulle snakke om dikta på Litteraturhuset, var det ekstase han snakka om! Dei negative og dei positive kjenslene er del av den same eksistensielle rørsla, sa han, rørsla mellom kjærleik og død. Det handlar om kva ein skriv ut frå og kva ein skriv seg mot; kva er det menneskelege?

Då eg etterpå las dikta om igjen, såg eg at drivet i teksten er vilt og overskridande; samfunnskritikken er tydeleg og satirisk: «legg deg sjølv i natostilling og gøy mot himmelen». Men diktareg-et insisterer på at sjølv om samfunnet er under «avvikling», vil han «ut og oppleve spennande ting / tenke kritisk, feste heilt til morgonen».

På same måte med Asta Olivia Nordenhof. Diktsamlinga det enkle og det einsame fortel om eit liv med seksuelle overgrep, psykisk sjukdom og prostitusjon: «når ein er oppvaksen med vald og sex, den driten der, så skal ein sone heile tida». Men det Nordenhof snakka om på Litteraturhuset, var kor viktig det hadde vore for henne å uttrykkje gleda i livet. For haldninga i velferdsstaten Danmark er at om du lever på trygd, må du i det minste vere ulukkeleg. Så når ho i diktet eg nett siterte også skriv «så underfullt kan altså livet vere!», er det del av eit opprør mot mainstream-normaliteten og politiske haldningar som deler menneske inn i gode borgarar og snyltarar.

Olga Ravn hadde også lite til overs for det gamaldagse synet at politisk litteratur er dømd til å bli dårleg. – Eg føler at eg må skrive meir politisk i lys av korleis verda utviklar seg, sa ho.

Ravns diktsamling Eg et meg sjølv som lyng vart ikkje oppfatta som feministisk ved utgjevinga i Danmark, det perspektivet fekk først merksemd då ho vart omsett til svensk. Det er ikkje så merkeleg som det høyrest ut; tematikken er bygd opp gjennom eit komplisert språkspel der dei feministiske dimensjonane finst i kjensler av framandgjering og frustrasjon knytt til det å ha ein kvinnekropp i ei tid prega av «pedofilien (…) i reklamen sin fiksjon».

Det ho skriv om sex, graviditet og abort kan ein lese som ei påpeiking av negative konsekvensar av den seksuelle frigjeringa: «Gullhjarta, lilla festskrud heile livet, grensa er allereie overskriden no må me læra å nyta det òg, ei lettlesen bok under overskrifta sex syg sement i helvete.» Men det fins sterk ambivalens, og også håp, knytt til sex: «frigjerande frigjorde kroppsrom i den relasjonen, her kroppen fiende og reiskap».

Ravn gjer gjentaking, allitterasjon, nyord og metaforar til eit ekspressivt fløymande formspråk som i seg sjølv uttrykkjer opprør, både gjennom temperament i ordflaumen og brotet med normal syntaks. Slik markere ho avstand til den intellektuelle forståinga ein logisk oppbygd syntaks strekkjer seg mot. I staden blir det poetiske språket forankra i eit kroppsleg her og no som er sannare: «Kroppen min kan ikkje lyga for andre kroppar, berre for seg sjølv og hjernar.»

Norske kjensler
Ein liknande personleg og ambivalent poesi om kroppslege, seksuelle og emosjonelle kvinneerfaringar finn vi i hos to av poesidebutantane frå i fjor: Maiken Bolsets Narr og Ingvild Lothes Hvorfor jeg er så trist når jeg er så søt (sjå BLA nr. 1/2017). Det er i denne samanhengen svært interessant at Bolset viser både den tydelegaste feministiske tendensen og den tydelegaste koplinga mellom trass og positive kjensler, noko som for henne skjer gjennom den rolla som narr som ho søkjer tilflukt i: «det handler om at jeg eier min egen humor».

Ein ung, norsk poet som kjem desse danskane nær i motiv og haldning, er Anne Helene Guddal. Sensasjonsdebuten Også det uforsonlige finnes er full av mismot og mistru til samfunnet: «Denne ensomheten / aksler ingen språk // Dette språket / holder ingen oppe // ansiktet ditt finnes ikke / fellesskapet finnes ikke». Skildringa av å vere psykisk sjuk har politisk relevans spesielt ved at diktareget gjennom sitt blikk på seg sjølv pirkar i «Vår forakt for svakhet». Og det finst trass i dei vanskelege kjenslene: «Sorgen har en dyrepuls / den har så mange liv / og en kraft som når langt».

I Guddals andre diktsamling, Døden og andre tiggere, er den politiske dimensjonen meir eksplisitt gjennom motiv som økonomi, krig og flyktningar. Ikkje minst inneheld samlinga ein metarefleksjon over kva det er å skrive politisk, og det på ein måte som på same tid tar avstand frå dikt som politikk og viser kvifor det likevel kjennest naudsynt å gå inn i politiske emne: «Det er ikke politikk jeg tenker på / når jeg ikke får sove / men lidelsene forårsaket av den». Det er rett og slett vanskeleg å setje fokus på fysisk og psykisk smerte utan at spørsmålet om kva som har forårsaka lidinga melder seg. Berre i det vil det ofte liggje ein politisk dimensjon.

Guddal har eit meir akademisk og nedstrippa formspråk enn dei danske poetane, spesielt i den siste samlinga. Eg trur det er difor ho ikkje slår like sterkt inn, trass presist formulerte observasjonar. Både politikk og litteratur er meir enn kjensler, men det er mest kjensler!

Å setje seg sjølv fri
Politisk medvit er ikkje knytt til ein bestemt måte å skrive på. Men det er ein grunn til at eg er spesielt oppteken av kjensler i denne samanhengen.

I boka I denne verden. Om Susan Sontag skriv Kaja Schjerven Mollerin om dei etiske dimensjonane i Susan Sontags virke som skribent og filmskapar. Essayet er komponert rundt éit sentralt poeng, nemleg at ein må finne ut kven ein er og kva historisk og politisk ståstad ein ser samfunnet frå, før ein er i stand til å handle moralsk reflektert i møte med dei som har andre utgangspunkt. Dei diktarane eg no har omtala, skaper alle på sin måte slike utgangspunkt – ikkje berre for seg sjølv, men for fellesskapa dei skriv ut frå og inn i.

Mollerin skriv også om 70-talsførestellinga om seksualitet som politisk frigjerande og mobiliserande. Sjølv om lesinga av samtidspoesien ikkje tydar på at fri sex har verka slik, kan det likevel vere ei kjerne av sanning i påstanden: Å ta eigne kjensler og behov på alvor kan setje ein fri til å handle politisk. Det betyr ikkje at alt som motivert av kjensler er godt og rett, som vår politiske samtid vel demonstrerer. Men at kjensler er ei viktig politisk kraft, kan det ikkje lenger vere tvil om.

Det er dette som gir den personlege, kjensleladde poesien politisk potens: At poetane insisterer på retten til å vere forbanna, retten til å mangle tru og tillit, retten til å ville ta sitt eige liv, retten til å vere glad når ein lever på trygd, retten til å svinge mellom depresjon og ekstase; kort sagt retten til å føle meir, mindre og noko anna enn det andre synes ein bør.

Politikk er først og fremst definisjonsmakt, forhandling, vedtak, handling. Men før du kan kome dit, må du hevde retten til di eiga livsoppleving. Så kan du krevje å bli høyrt.

 

Juliana Spahr
Den vinteren kom ulven
Gjendikta av Paal Bjelke Andersen
Audiatur 2016
87 sider

Agnar Lirhus og Rune Markhus (ill.)
Hva var det hun sa
H // O // F 2014
58 sider

Anne Bøe
Frostdokumenter
Gyldendal 2012
107 sider

Kajsa Aglen
Mellom krig
Samlaget 2016
76 sider

Øyvind Rimbereid
Solaris korrigert
Gyldedal 2004
73 sider
og
Lovene
Gyldendal 2015
116 sider

Joanna Rzadowska
Gjentakelsestvang
Bokvennen 2012
66 sider

Inger Elisabeth Hansen
Å resirkulere lengselen. Avrenning foregår
Aschehoug 2015
54 sider

Tone Hødnebø
Nytte og utførte gjerninger
Kolon 2016
76 sider

Ralf Andbacka
Fält
Schildts & Söderströms 2013
174 sider

Yahya Hassan
Yahya Hassan
Gjendikta av Pedro Carmona-Alvarez
Cappelen Damm 2014
169 sider

Athena Farrokhzad
Hvitverk
Gjendikta av Tina Åmot
Kolon 2016
77 sider

Johan Jönsson
Jfr turnusplan
Gjendikta av Elisabeth Fryking
Bokvennen 2012
703 sider

Kristian Lundberg
Yarden
Omsett av Trude Marstein
Flamme 2011
128 sider

Lars Ove Seljestad
Storspring: fabrikkdikt
Aschehoug 2013
65 sider

Øyvind Berg
Gjennom mørketida
Oktober 2014
112 sider

Tue Andersen Nexø
Vidnesbyrd fra vælferdsstaten. Den sociale vending i ny dansk litteratur
Arena Monografi 2016
199 sider

Amalie Smith
I sivil
Gjendikta Siw-Anita Kirketeig
Samlaget 2016
94 sider

Morten Langeland
Den egentlige kommunen
Flamme 2015
82 sider

Theis Ørntoft
Dikt 2014
Gjendikta av Erlend O. Nødtvedt og Britt Kristin Ese
Samlaget 2016
63 sider

Asta Olivia Nordenhof
det enkle og det einsame
Gjendikta til nynorsk av Anne Kleiva
Samlaget 2017
54 sider

Olga Ravn
Jeg æder mig selv som lyng
Gjendikta av Inger Bråtveit
Samlaget 2016
71 sider

Anne Helene Guddal
Også det uforsonlige finnes
Kolon 2014
87 sider
og
Døden og andre tiggere
Kolon 2016
79 sider

Kaja Schjerven Mollerin
I denne verden. Om Susan Sontag

Gyldendal 2016
334 sider

 

Foto: Kolon forlag/Khashayar Naderehvandi

Denne teksten stod på trykk i BLA nr. 2 – 2017